فقه حکمرانی سایت فقه حکمرانی به بررسی علمی و نوآورانه یکی از شاخه‌های نوپای فقه اسلامی می‌پردازد. فقه حکمرانی علم جدیدی است که در حال شکل‌گیری و تولد است و به زودی می‌تواند مبنای جدیدی برای تحلیل مسائل حکومتی و مدیریتی از منظر دینی ارائه دهد. این علم، بر اساس اصول دینی و فقهی، به دنبال راهکارهایی است که می‌تواند در عرصه حکمرانی و سیاست‌گذاری حرف‌های تازه‌ای برای بهبود و توسعه جوامع اسلامی داشته باشد.

این یادداشت به تحلیل مبانی معرفت‌شناختی عقلائی و وحیانی در حکمرانی حکمی می‌پردازد و نقش این دو رویکرد در شکل‌دهی فرآیندهای حکومتی را مورد بررسی قرار می‌دهد. عقلانیت عقلائی، به‌عنوان ابزار تحلیل و استدلال، در تصمیم‌گیری‌های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی کاربرد دارد، در حالی که وحی به‌عنوان منبعی الهی، اصول اخلاقی و حکومتی را ارائه می‌دهد. یادداشت حاضر بر تعامل و هماهنگی میان این دو مبنا تأکید دارد و نشان می‌دهد که چگونه این دو عامل می‌توانند به‌طور همزمان در ساخت حکمرانی عادلانه و کارآمد نقش‌آفرینی کنند. در نهایت، این تحلیل به درک بهتر اصول و اهداف حکمرانی حکمی در چارچوب معرفت‌شناختی اسلامی کمک می‌کند.

حکمرانی رفتاری: یک رویکرد نوین در کشورداری در عصر حاضر، با توجه به تحولات سریع در زمینه‌های اقتصادی، اجتماعی و تکنولوژیکی، مدل‌های سنتی حکمرانی دیگر قادر به پاسخگویی کامل به نیازهای جوامع پیچیده و در حال تغییر نیستند. در این راستا، مفهوم “حکمرانی رفتاری” به عنوان یک رویکرد نوین مطرح شده است که بر استفاده از علوم رفتاری و روانشناسی …

مقاله‌ای که در ادامه معرفی خواهد شد تحت عنوان “مقدمه‌ای بر حکمرانی رفتاری: نظریه‌ای نوین در کشورداری” به بررسی یک رویکرد جدید در علم حکمرانی می‌پردازد. این مقاله، نوشته دکتر محمدباقر عالی به همراه ناصر پورصادق و محمدرضا قرایی آشتیانی، یکی از آثار برجسته در زمینه به کارگیری مفاهیم علوم رفتاری در سیاست‌گذاری و حکمرانی است. با توجه به تحولات …

مقدمه دومین مدرسه زمستانی در حکمرانی در تاریخ ۱۸ بهمن ۱۴۰۳ در مدرسه عالی فقاهت آستان قدس با حضور جمعی از متخصصان و علاقه‌مندان به مباحث حکمرانی و مدیریت دولتی برگزار شد. علاوه بر نشست قبلی با موضوع «نشست حکمرانی نوین در عصر جهانی‌شدن: چالش‌ها، تحولات و چشم‌اندازها» نشست دیگری به سخنرانی دکتر محمد باقر عالی، استاد برجسته حکمرانی و …

مقدمه: تغییرات بنیادین در حکمرانی معاصر حکمرانی در دنیای امروز دیگر فقط به معنای مدیریت دولتی و انجام وظایف اجرایی از سوی دولت‌ها نیست. در دنیای مدرن، حکمرانی به مفهومی پیچیده‌تر و چندجانبه تبدیل شده است که شامل تعامل بخش‌های مختلف جامعه، از دولت‌ها تا بخش‌های خصوصی و نهادهای مدنی، می‌شود. این تحول به وضوح در دهه‌های اخیر، به‌ویژه پس …

مقدمه دومین مدرسه زمستانی در حکمرانی، که در تاریخ ۱۸ بهمن ۱۴۰۳ در مدرسه عالی فقاهت آستان قدس رضوی برگزار شد، به‌طور ویژه به بررسی ابعاد مختلف «حکمرانی» پرداخت. دکتر محمد باقر عالی، استاد برجسته حکمرانی و عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی، در این نشست به تحلیل و واکاوی تحولات حکمرانی نوین در دنیای معاصر پرداخت. این نشست علمی …

مقدمه: ضرورت فقه حکمرانی در مواجهه با چالش‌های اجتماعی و حکومتی در دنیای پیچیده و در حال تغییر امروز، مفاهیم اجتماعی، سیاسی و حکومتی هر روز دستخوش تحول و دگرگونی می‌شوند. یکی از مهم‌ترین این تحولات، ظهور مفهوم فقه حکمرانی است. این مفهوم به‌ویژه پس از شکل‌گیری نظام‌های اسلامی نوین، به یکی از دغدغه‌های محوری در عرصه فقه سیاسی تبدیل …

مقدمه: بازگشت فقه به میدان تمدن‌سازی در سپهر اندیشه اسلامی، فقه از دیرباز مأمور تبیین احکام الهی برای فرد مسلمان بوده است. اما با شکل‌گیری دولت اسلامی در عصر جدید و مواجهه با واقعیت‌های پیچیده حکمرانی، این پرسش بنیادین پدید آمد: آیا فقه می‌تواند از جایگاه سنتی خود فراتر رود و مسئولیت اداره جامعه را نیز بر عهده گیرد؟ از …

در سال‌های اخیر، یکی از مفاهیم پرچالش و البته نوظهور در ادبیات فقه سیاسی و اسلامی، مفهومی به نام «فقه حکمرانی» است. مفهومی که هم‌زمان با رشد پیچیدگی‌های اداره‌ی جوامع، توسعه‌ی نهادهای فراملی، و سلطه‌ی الگوهای نئولیبرال بر سازوکارهای حکومتی، به یکی از دغدغه‌های محوری اندیشمندان حوزه علمیه بدل شده است. فقه حکمرانی: صرفاً یک نام جدید یا رویکردی تحول‌ساز؟ …

ارائه‌دهنده: حجت‌الاسلام و المسلمین شیخ مجتبی الهی خراسانی، مدرس درس خارج حوزه علمیه خراسان این گزارش برآمده از نشست علمی برگزارشده در مدرسه زمستانی فقه و حکمرانی با حضور حجت‌الاسلام و المسلمین مجتبی الهی خراسانی است که در آن، به یکی از مسائل بنیادین فقه سیاسی و اجتماعی، یعنی «چیستی و چگونگی حکمرانی» پرداخته شد. این بحث نه تنها جنبه …