Tag Archives: فقه حکمرانی

نشست علمی «مناسبات حقوق عمومی و فقه حکمرانی» با سخنرانی استاد محمد جواد ارسطا، به بررسی نسبت میان فقه حکمرانی و حقوق عمومی در فضای حکمرانی اسلامی معاصر پرداخت. در این نشست، مباحثی مانند تعریف حقوق عمومی، ساختار فقه حکمرانی، اهمیت سیاست‌گذاری اسلامی، تفاوت‌های حکمرانی سنتی و مدرن، و نقش مشارکت عمومی در سیاست‌گذاری تحلیل شد. استاد ارسطا با تأکید بر ضرورت هم‌راستایی فقه با نظریه‌های جدید حکمرانی، مشارکت مردم و شفافیت را از الزامات تحقق حکمرانی خوب در نظام اسلامی برشمردند. این نشست چشم‌اندازی نو برای تعامل علوم اسلامی و دانش حقوق در حوزه سیاست‌گذاری ارائه کرد.

  حکمرانی نوین یکی از مفاهیم کلیدی در تحلیل‌های سیاسی و اجتماعی معاصر است که بر اصولی همچون دموکراسی، تمرکززدایی و انتخاب عقلایی تأکید دارد. این دیدگاه‌ها بیشتر از مبانی فکری نئولیبرالیسم، که به اصالت فرد و آزادی‌های فردی اعتقاد دارند، سرچشمه می‌گیرند. در این تحلیل به بررسی اصول بنیادین حکمرانی نوین، از جمله اصالت فرد، آزادی، حقوق و مالکیت …

مقدمه: ضرورت فقه حکمرانی در مواجهه با چالش‌های اجتماعی و حکومتی در دنیای پیچیده و در حال تغییر امروز، مفاهیم اجتماعی، سیاسی و حکومتی هر روز دستخوش تحول و دگرگونی می‌شوند. یکی از مهم‌ترین این تحولات، ظهور مفهوم فقه حکمرانی است. این مفهوم به‌ویژه پس از شکل‌گیری نظام‌های اسلامی نوین، به یکی از دغدغه‌های محوری در عرصه فقه سیاسی تبدیل …

مقدمه: بازگشت فقه به میدان تمدن‌سازی در سپهر اندیشه اسلامی، فقه از دیرباز مأمور تبیین احکام الهی برای فرد مسلمان بوده است. اما با شکل‌گیری دولت اسلامی در عصر جدید و مواجهه با واقعیت‌های پیچیده حکمرانی، این پرسش بنیادین پدید آمد: آیا فقه می‌تواند از جایگاه سنتی خود فراتر رود و مسئولیت اداره جامعه را نیز بر عهده گیرد؟ از …

در سال‌های اخیر، یکی از مفاهیم پرچالش و البته نوظهور در ادبیات فقه سیاسی و اسلامی، مفهومی به نام «فقه حکمرانی» است. مفهومی که هم‌زمان با رشد پیچیدگی‌های اداره‌ی جوامع، توسعه‌ی نهادهای فراملی، و سلطه‌ی الگوهای نئولیبرال بر سازوکارهای حکومتی، به یکی از دغدغه‌های محوری اندیشمندان حوزه علمیه بدل شده است. فقه حکمرانی: صرفاً یک نام جدید یا رویکردی تحول‌ساز؟ …

ارائه‌دهنده: حجت‌الاسلام و المسلمین شیخ مجتبی الهی خراسانی، مدرس درس خارج حوزه علمیه خراسان این گزارش برآمده از نشست علمی برگزارشده در مدرسه زمستانی فقه و حکمرانی با حضور حجت‌الاسلام و المسلمین مجتبی الهی خراسانی است که در آن، به یکی از مسائل بنیادین فقه سیاسی و اجتماعی، یعنی «چیستی و چگونگی حکمرانی» پرداخته شد. این بحث نه تنها جنبه …

حکمرانی، به عنوان یک مفهوم سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، در تاریخ معاصر به ویژه پس از معرفی توسط بانک جهانی، به مسئله‌ای برجسته تبدیل شده است. این مفهوم عمدتاً در قالب هشت شاخص توسط بانک جهانی مطرح شد که به کشورهای مختلف، از جمله کشورهای در حال توسعه، توصیه شده است. این تعریف و دستورالعمل‌های مرتبط با آن به طور …

اندیشه درباره نسبت فقه با حکمرانی، در سال‌های اخیر به یکی از مهمترین موارد تأمل در حوزه اندیشه دینی تبدیل شده است. این بحث، عمدتا متأثر از انقلاب اسلامی و تشکیل نظام جمهوری اسلامی است، که موجب شد فقه از ساختار فردی و تکلیفی خود فراتر رفته و ورودی جدی به میدان سازماندهی اجتماعی و حکومتی داشته باشد. بنیاد این …

مقدمه: دو نگاه به قلمرو فقه در سال‌های اخیر، نگاه به قلمرو و مأموریت فقه دستخوش بازخوانی‌های تازه‌ای شده است. دو رویکرد اصلی در این زمینه قابل‌تفکیک‌اند: اولی، که فقه را صرفاً دانشی برای استخراج و بیان احکام شرعی می‌داند؛ و دومی، که اجرای این احکام و اقامه دین را نیز در مأموریت فقیه جای می‌دهد. تفاوت این دو دیدگاه، …

در جهان امروز، حکمرانی (Governance) به یکی از پرچالش‌ترین و در عین حال پرکاربردترین مفاهیم در عرصه سیاست و اداره عمومی تبدیل شده است. اما آیا می‌توان از این مفهوم مدرن، قرائتی بومی و اسلامی استخراج کرد؟ و مهم‌تر از آن، آیا می‌توان به فقه حکمرانی رسید؟ این یادداشت تلاشی است برای پاسخ به این پرسش‌ها از منظر فقهی و …