Tag Archives: عبدالحسین خسروپناه

مقدمه حکمرانی مدرن یکی از مفاهیم کلیدی در دنیای امروز است که بر پایه اصول خاص خود، به مقوله‌ی اداره امور جامعه و دولت‌ها پرداخته و از دستاوردهای برجسته جهان مدرن به شمار می‌آید. برای درک بهتر حکمرانی مدرن، ابتدا باید پایه‌های آن را بشناسیم و به بررسی تفاوت‌های آن با حکمرانی‌های سنتی بپردازیم. در این زمینه، مفاهیمی همچون «مدرنیته»، …

  حکمرانی نوین یکی از مفاهیم کلیدی در تحلیل‌های سیاسی و اجتماعی معاصر است که بر اصولی همچون دموکراسی، تمرکززدایی و انتخاب عقلایی تأکید دارد. این دیدگاه‌ها بیشتر از مبانی فکری نئولیبرالیسم، که به اصالت فرد و آزادی‌های فردی اعتقاد دارند، سرچشمه می‌گیرند. در این تحلیل به بررسی اصول بنیادین حکمرانی نوین، از جمله اصالت فرد، آزادی، حقوق و مالکیت …

حکمرانی هرمی: ساختار سنتی و اقتدار متمرکز یکی از اولین سبک‌های حکمرانی که به آن اشاره می‌شود، حکمرانی هرمی است. این سبک از حکمرانی با اقتدار متمرکز و ساختاری سلسله‌مراتبی شناخته می‌شود که در آن هر واحد بالادستی، نظارت و هدایت واحدهای پایین‌دستی را بر عهده دارد. این نوع حکمرانی که در بسیاری از سازمان‌ها و دولت‌ها رایج است، به …

در دنیای پیچیده امروز، موضوع حکمرانی یکی از مهم‌ترین مباحث مطرح در سیاست‌گذاری و مدیریت عمومی است. حکمرانی، به عنوان فرآیندی که شامل تصمیم‌گیری، سیاست‌گذاری و نظارت بر اجرای برنامه‌ها در سطح‌های مختلف است، به تدریج تحولاتی را تجربه کرده است. در این یادداشت تحلیلی، به بررسی انواع حکمرانی پرداخته و تحولات آن در سطح‌های مختلف، از حکمرانی بنگاهی تا …

مدیریت دولتی نوین الگویی است که از دهه ۱۹۷۰ میلادی تحت تأثیر نئولیبرالیسم شکل گرفت و هدف آن ارتقای کارآیی، شفافیت و پاسخگویی در بخش دولتی از طریق خصوصی‌سازی و استفاده از ابزارهای مدیریتی نوین است. این مدل تأکید دارد که با کاهش نقش دولت در برخی از خدمات عمومی و ایجاد رقابت در بازار، می‌توان به بهبود عملکرد دولتی دست یافت. با این حال، اجرای آن در کشورهای مختلف، به ویژه در کشورهای در حال توسعه، با چالش‌های زیادی مواجه بوده است. منتقدان این مدل بر این باورند که این تغییرات ممکن است منجر به افزایش بوروکراسی، کاهش کیفیت خدمات عمومی و گسترش نابرابری‌ها شود. در این یادداشت، به تحلیل جنبه‌های مثبت و منفی مدیریت دولتی نوین و تأثیرات آن بر ساختار دولت‌ها و خدمات عمومی پرداخته شده است.

تنظیم‌گری به‌عنوان یکی از ارکان اساسی حکمرانی نوین، نقشی کلیدی در تضمین منافع عمومی و ایجاد تعادل در فرآیندهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی ایفا می‌کند. این یادداشت به تحلیل فرآیند تنظیم‌گری، ضرورت‌ها و چالش‌های آن پرداخته و به بررسی مدل‌های جدید و نوآورانه‌ای مانند تنظیم‌گری تعاملی و پسادولت می‌پردازد. همچنین، اهمیت مشارکت مردمی و استفاده از فناوری‌های نوین در بهبود این فرآیند مورد تأکید قرار می‌گیرد. هدف از این تحلیل، روشن ساختن راهکارهایی برای تحقق تنظیم‌گری مؤثر و منطبق با نیازهای جوامع مدرن است.

این یادداشت به بررسی و تحلیل رویکردهای مختلف سیاست‌گذاری عمومی در حکمرانی می‌پردازد. با تمرکز بر مدل‌هایی همچون سیاست‌گذاری مبتنی بر گفتگو، شواهد تجربی، نظریه گروهی و مدل عقلایی، این مقاله چالش‌ها و فرصت‌های هر یک از این رویکردها را بررسی می‌کند. همچنین، به اهمیت ترکیب این رویکردها در شرایط پیچیده و پویای حکمرانی و تأکید بر مشارکت فعال مردم در فرآیند تصمیم‌گیری اشاره دارد. هدف این یادداشت ارائه درک عمیق‌تری از فرآیندهای سیاست‌گذاری و کمک به سیاست‌گذاران در طراحی سیاست‌های مؤثرتر و کارآمدتر است.

تنظیم‌گری یکی از ارکان اصلی حکمرانی است که در ایران با توجه به ویژگی‌های خاص تاریخی، فرهنگی و سیاسی کشور، تحولات زیادی را تجربه کرده است. این مقاله به بررسی سیر تاریخی تنظیم‌گری در ایران و چهار مرحله اصلی آن می‌پردازد: ۱) تنظیم‌گری مستقیم دولت، ۲) تنظیم‌گری با مجوزدهی و تأسیس نهادهای تخصصی، ۳) خصوصی‌سازی و کوچک‌سازی دولت، و ۴) گسترش نقش نهادهای مدنی و فضای مجازی. همچنین، الگوهای فعلی تنظیم‌گری در ایران شامل تنظیم‌گری حاکمیتی، خودتنظیم‌گری و تنظیم‌گری خصوصی بررسی شده‌اند. در نهایت، برای بهبود این فرآیندها، پیشنهادهایی مبتنی بر روزآمدی، بومی‌سازی و حکمی‌سازی نظریه‌های حکمرانی اسلامی ایرانی ارائه می‌شود.

این یادداشت به تحلیل دو مفهوم کلیدی در حکمرانی، یعنی «بازتوزیع» و «تسهیل‌گری»، پرداخته و نقش آن‌ها در تحقق رفاه اجتماعی و توسعه اقتصادی را بررسی می‌کند. بازتوزیع به‌عنوان ابزاری برای کاهش نابرابری‌ها و تقویت رفاه عمومی، و تسهیل‌گری به‌عنوان رویکردی برای ساده‌سازی فرآیندهای اقتصادی و اجتماعی، در کنار یکدیگر به‌عنوان ارکان حکمرانی مؤثر عمل می‌کنند. تجربیات جهانی در کشورهای مختلف نشان می‌دهد که برای رسیدن به توسعه پایدار، باید این دو رویکرد در هماهنگی با یکدیگر به‌کار گرفته شوند. هدف این یادداشت، تحلیل تعامل این دو رویکرد و ارائه راهکارهایی برای بهبود حکمرانی است تا مسیر رشد و عدالت اجتماعی هموارتر گردد.

حکمرانی حکمی بر مبنای فلسفه توحیدی استوار است که در آن، تمامی پدیده‌های هستی تحت تدبیر و اراده الهی قرار دارند. در این تحلیل، به بررسی مبانی هستی‌شناسی توحیدی در حکمرانی پرداخته می‌شود که بر اساس آن خداوند تنها خالق و مدبر جهان است و هیچ‌گونه حاکمیتی بدون اراده الهی نمی‌تواند شکل گیرد. در این نظام، حکمرانی نه تنها به تأمین نیازهای دنیوی انسان‌ها پرداخته، بلکه هدف اصلی آن هدایت انسان‌ها به‌سوی کمال معنوی و رشد روحانی است. این تحلیل همچنین تفاوت‌های حکمرانی اسلامی را با مدل‌های مدرن و سکولار که در آن‌ها خداوند نقشی در تدبیر امور ندارد، بررسی می‌کند.