چکیده: حکمرانی یکی از مفاهیم کلیدی در علوم اجتماعی و سیاسی است که فراتر از مفهوم سنتی حکومت و قدرت دولت قرار دارد. این فرآیند پیچیده اجتماعی شامل تعاملات میان بخشهای مختلف دولتی، خصوصی و جامعه مدنی است. حکمرانی جدید به دنبال تجزیه ساختارهای هرمی و متمرکز است و بر تعاملات افقی و شبکهای میان کنشگران تأکید دارد. این یادداشت به بررسی مفاهیم، اصول و چالشهای حکمرانی و تفاوت آن با حکومت پرداخته و بر اهمیت مشارکت نهادهای مختلف در فرآیندهای تصمیمسازی و سیاستگذاری تأکید میکند. همچنین، به کاربردهای عملی حکمرانی در سطوح جهانی و منطقهای پرداخته میشود.
Read More »Tag Archives: حکمرانی نوین
حکمرانی عمومی: تحول و چالشها
این یادداشت به بررسی روند تحول حکمرانی عمومی از دیوانسالاری سنتی به سمت مدلهای نوین حکمرانی میپردازد. در این مسیر، چالشهای ناشی از ناکارآمدی ساختارهای قدیمی، زمینهساز ظهور رویکردهایی مانند حکمرانی بازارمحور، حکمرانی شبکهای و مشارکتهای عمومی-خصوصی شدهاند. با تمرکز بر کارایی، پاسخگویی و انعطافپذیری، این رویکردها تلاش میکنند تا نقش دولت را از مداخلهگر مستقیم به هماهنگکننده و ناظر تغییر دهند. یادداشت حاضر با تحلیل این روندها، بر اهمیت بازنگری در نقش دولت و استفاده از ابزارهای نوین سیاستگذاری برای مواجهه با پیچیدگیهای دنیای معاصر تأکید دارد.
Read More »حکمرانی عمومی در عصر تحول: از دیوانسالاری به حکمرانی شبکهای
این یادداشت به بررسی تحول در حکمرانی عمومی میپردازد؛ تحولی که از ساختارهای سنتی دیوانسالاری به سوی مدلهای نوینی مانند حکمرانی شبکهای، مشارکت عمومی-خصوصی و خصوصیسازی خدمات دولتی صورت گرفته است. در دنیای پیچیده و بهسرعت متغیر امروز، دولتها با چالشهایی مانند ناکارآمدی، عدم پاسخگویی، و پراکندگی نهادی مواجهاند که نیازمند بازنگری در نقش دولت و شیوههای اجرایی آن است. یادداشت حاضر با تمرکز بر روندهای اصلاحی، مزایا و محدودیتهای حکمرانی نوین را تحلیل کرده و بر ضرورت بهکارگیری ابزارهای نوین مدیریتی و فناوریهای دادهمحور در مواجهه با چالشهای حکمرانی تأکید دارد.
Read More »تحلیل اصول حکمرانی نوین
حکمرانی نوین یکی از مفاهیم کلیدی در تحلیلهای سیاسی و اجتماعی معاصر است که بر اصولی همچون دموکراسی، تمرکززدایی و انتخاب عقلایی تأکید دارد. این دیدگاهها بیشتر از مبانی فکری نئولیبرالیسم، که به اصالت فرد و آزادیهای فردی اعتقاد دارند، سرچشمه میگیرند. در این تحلیل به بررسی اصول بنیادین حکمرانی نوین، از جمله اصالت فرد، آزادی، حقوق و مالکیت …
Read More »تحلیل و بازنگری در مفهوم «مدیریت دولتی نوین»
مدیریت دولتی نوین الگویی است که از دهه ۱۹۷۰ میلادی تحت تأثیر نئولیبرالیسم شکل گرفت و هدف آن ارتقای کارآیی، شفافیت و پاسخگویی در بخش دولتی از طریق خصوصیسازی و استفاده از ابزارهای مدیریتی نوین است. این مدل تأکید دارد که با کاهش نقش دولت در برخی از خدمات عمومی و ایجاد رقابت در بازار، میتوان به بهبود عملکرد دولتی دست یافت. با این حال، اجرای آن در کشورهای مختلف، به ویژه در کشورهای در حال توسعه، با چالشهای زیادی مواجه بوده است. منتقدان این مدل بر این باورند که این تغییرات ممکن است منجر به افزایش بوروکراسی، کاهش کیفیت خدمات عمومی و گسترش نابرابریها شود. در این یادداشت، به تحلیل جنبههای مثبت و منفی مدیریت دولتی نوین و تأثیرات آن بر ساختار دولتها و خدمات عمومی پرداخته شده است.
Read More »تنظیمگری در حکمرانی نوین: تحلیل ضرورتها، چالشها و رویکردهای جدید
تنظیمگری بهعنوان یکی از ارکان اساسی حکمرانی نوین، نقشی کلیدی در تضمین منافع عمومی و ایجاد تعادل در فرآیندهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی ایفا میکند. این یادداشت به تحلیل فرآیند تنظیمگری، ضرورتها و چالشهای آن پرداخته و به بررسی مدلهای جدید و نوآورانهای مانند تنظیمگری تعاملی و پسادولت میپردازد. همچنین، اهمیت مشارکت مردمی و استفاده از فناوریهای نوین در بهبود این فرآیند مورد تأکید قرار میگیرد. هدف از این تحلیل، روشن ساختن راهکارهایی برای تحقق تنظیمگری مؤثر و منطبق با نیازهای جوامع مدرن است.
Read More »حکمرانی رفتاری: تحول در سیاستگذاری عمومی با تکیه بر رفتار انسانها
حکمرانی رفتاری: یک رویکرد نوین در کشورداری در عصر حاضر، با توجه به تحولات سریع در زمینههای اقتصادی، اجتماعی و تکنولوژیکی، مدلهای سنتی حکمرانی دیگر قادر به پاسخگویی کامل به نیازهای جوامع پیچیده و در حال تغییر نیستند. در این راستا، مفهوم “حکمرانی رفتاری” به عنوان یک رویکرد نوین مطرح شده است که بر استفاده از علوم رفتاری و روانشناسی …
Read More »دگرگونیهای حکمرانی در قرن ۲۱: تحلیل تطور از مدلهای سنتی به نوین
مقدمه دومین مدرسه زمستانی در حکمرانی در تاریخ ۱۸ بهمن ۱۴۰۳ در مدرسه عالی فقاهت آستان قدس با حضور جمعی از متخصصان و علاقهمندان به مباحث حکمرانی و مدیریت دولتی برگزار شد. علاوه بر نشست قبلی با موضوع «نشست حکمرانی نوین در عصر جهانیشدن: چالشها، تحولات و چشماندازها» نشست دیگری به سخنرانی دکتر محمد باقر عالی، استاد برجسته حکمرانی و …
Read More »تحلیلی بر تحولات و چالشهای حکمرانی نوین
مقدمه: تغییرات بنیادین در حکمرانی معاصر حکمرانی در دنیای امروز دیگر فقط به معنای مدیریت دولتی و انجام وظایف اجرایی از سوی دولتها نیست. در دنیای مدرن، حکمرانی به مفهومی پیچیدهتر و چندجانبه تبدیل شده است که شامل تعامل بخشهای مختلف جامعه، از دولتها تا بخشهای خصوصی و نهادهای مدنی، میشود. این تحول به وضوح در دهههای اخیر، بهویژه پس …
Read More »نشست حکمرانی نوین در عصر جهانیشدن: چالشها، تحولات و چشماندازها
مقدمه دومین مدرسه زمستانی در حکمرانی، که در تاریخ ۱۸ بهمن ۱۴۰۳ در مدرسه عالی فقاهت آستان قدس رضوی برگزار شد، بهطور ویژه به بررسی ابعاد مختلف «حکمرانی» پرداخت. دکتر محمد باقر عالی، استاد برجسته حکمرانی و عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی، در این نشست به تحلیل و واکاوی تحولات حکمرانی نوین در دنیای معاصر پرداخت. این نشست علمی …
Read More »
فقه حکمرانی سایت فقه حکمرانی به بررسی علمی و نوآورانه یکی از شاخههای نوپای فقه اسلامی میپردازد. فقه حکمرانی علم جدیدی است که در حال شکلگیری و تولد است و به زودی میتواند مبنای جدیدی برای تحلیل مسائل حکومتی و مدیریتی از منظر دینی ارائه دهد. این علم، بر اساس اصول دینی و فقهی، به دنبال راهکارهایی است که میتواند در عرصه حکمرانی و سیاستگذاری حرفهای تازهای برای بهبود و توسعه جوامع اسلامی داشته باشد.