آسیب‌شناسی فقه حکمرانی

این یادداشت به بررسی مفهوم حکمرانی سازمانی و چالش‌های مرتبط با آن در دنیای معاصر می‌پردازد. سه الگوی اصلی حکمرانی—ساختار هرمی، ساختار بازار و ساختار شبکه‌ای—معرفی و تحلیل می‌شوند، و نقاط قوت و ضعف هر کدام در مواجهه با تغییرات سریع و نیاز به نوآوری بررسی می‌گردد. در نهایت، تأکید بر ضرورت ترکیب این مدل‌ها و به‌کارگیری نوآوری و تعاملات متقابل به‌عنوان راه‌حلی برای حل مشکلات و ارتقای حکمرانی در عصر جدید ارائه می‌شود.

این یادداشت به بررسی روند تحول حکمرانی عمومی از دیوان‌سالاری سنتی به سمت مدل‌های نوین حکمرانی می‌پردازد. در این مسیر، چالش‌های ناشی از ناکارآمدی ساختارهای قدیمی، زمینه‌ساز ظهور رویکردهایی مانند حکمرانی بازارمحور، حکمرانی شبکه‌ای و مشارکت‌های عمومی-خصوصی شده‌اند. با تمرکز بر کارایی، پاسخگویی و انعطاف‌پذیری، این رویکردها تلاش می‌کنند تا نقش دولت را از مداخله‌گر مستقیم به هماهنگ‌کننده و ناظر تغییر دهند. یادداشت حاضر با تحلیل این روندها، بر اهمیت بازنگری در نقش دولت و استفاده از ابزارهای نوین سیاست‌گذاری برای مواجهه با پیچیدگی‌های دنیای معاصر تأکید دارد.

این یادداشت به بررسی تحول در حکمرانی عمومی می‌پردازد؛ تحولی که از ساختارهای سنتی دیوان‌سالاری به سوی مدل‌های نوینی مانند حکمرانی شبکه‌ای، مشارکت عمومی-خصوصی و خصوصی‌سازی خدمات دولتی صورت گرفته است. در دنیای پیچیده و به‌سرعت متغیر امروز، دولت‌ها با چالش‌هایی مانند ناکارآمدی، عدم پاسخگویی، و پراکندگی نهادی مواجه‌اند که نیازمند بازنگری در نقش دولت و شیوه‌های اجرایی آن است. یادداشت حاضر با تمرکز بر روندهای اصلاحی، مزایا و محدودیت‌های حکمرانی نوین را تحلیل کرده و بر ضرورت به‌کارگیری ابزارهای نوین مدیریتی و فناوری‌های داده‌محور در مواجهه با چالش‌های حکمرانی تأکید دارد.

این یادداشت به بررسی تحلیلی مفهوم حکمرانی جهانی در عصر حاضر می‌پردازد؛ مفهومی که از تغییرات بنیادین در نظام بین‌الملل ناشی شده و نیازمند همکاری دولت‌ها، نهادهای بین‌المللی، سازمان‌های مردم‌نهاد و بازیگران غیردولتی است. در این تحلیل، به نقش جهانی شدن در تضعیف حاکمیت ملی، ظهور نهادهای جدید، چالش‌های ساختاری در حکمرانی بین‌المللی و ضرورت هماهنگی در مقابله با بحران‌های جهانی پرداخته می‌شود. آینده حکمرانی جهانی وابسته به ایجاد چارچوب‌های همکاری مؤثر و فراملی برای مواجهه با مسائل پیچیده دنیای امروز است.

در قرن بیست و یکم، حکمرانی جهانی با تغییرات بنیادین و چالش‌های نوینی مواجه شده است. جهانی شدن موجب شده ساختارهای حکمرانی سنتی پاسخ‌گوی نیازهای پیچیده جهانی نباشند و مدل‌های جدیدی با مشارکت دولت‌ها، نهادهای بین‌المللی، سازمان‌های غیردولتی و بخش خصوصی شکل گیرد. در این یادداشت، مفاهیم حکمرانی چندلایه، وابستگی متقابل کشورها، تأثیر قدرت‌های چندقطبی و نقش روزافزون کنشگران غیردولتی در حکمرانی جهانی مورد بررسی قرار گرفته و فرصت‌ها و چالش‌های پیش روی این مسیر ترسیم شده است.

این یادداشت به تحلیل مفهوم حکمرانی خوب در دنیای معاصر می‌پردازد؛ مفهومی که در واکنش به تحولات اقتصادی، اجتماعی و جهانی شدن شکل گرفته و بر ارزش‌هایی چون کارآمدی، شفافیت، پاسخگویی و مشارکت عمومی تأکید دارد. در این نوشتار، مسیر گذار از دیوان‌سالاری به حکمرانی شبکه‌ای و همیارانه بررسی شده و نقش کنشگران گوناگون در شکل‌گیری حکمرانی مؤثر در دنیای پیچیده کنونی تحلیل می‌شود. همچنین چالش‌هایی مانند نبود پاسخگویی شفاف و دسترسی نابرابر به فرآیندهای مشارکتی مورد واکاوی قرار گرفته است. آینده حکمرانی خوب نیازمند رویکردهایی نوین و سازگار با عدالت اجتماعی و توسعه پایدار است.

نشست علمی «مناسبات حقوق عمومی و فقه حکمرانی» با سخنرانی استاد محمد جواد ارسطا، به بررسی نسبت میان فقه حکمرانی و حقوق عمومی در فضای حکمرانی اسلامی معاصر پرداخت. در این نشست، مباحثی مانند تعریف حقوق عمومی، ساختار فقه حکمرانی، اهمیت سیاست‌گذاری اسلامی، تفاوت‌های حکمرانی سنتی و مدرن، و نقش مشارکت عمومی در سیاست‌گذاری تحلیل شد. استاد ارسطا با تأکید بر ضرورت هم‌راستایی فقه با نظریه‌های جدید حکمرانی، مشارکت مردم و شفافیت را از الزامات تحقق حکمرانی خوب در نظام اسلامی برشمردند. این نشست چشم‌اندازی نو برای تعامل علوم اسلامی و دانش حقوق در حوزه سیاست‌گذاری ارائه کرد.

درک انسان از حکمرانی، در دوره‌های مختلف تاریخ، دچار تغییرات عمیقی شده است. آنچه زمانی در قالب فرمانروایی از بالا معنا می‌شد، حالا به شبکه‌ای از نیروهای پراکنده، تعاملات فرهنگی و روایت‌هایی متکثر بدل شده است. در این مسیر، نقد دیدگاه‌های سنتی و بازتعریف مفاهیمی مانند قدرت، نهاد، مشارکت و عقلانیت، ضروری‌تر از همیشه به‌نظر می‌رسد. عبور از روایت‌های قطعی …

در دنیای معاصر، مفهوم حکمرانی به‌طور قابل توجهی تغییر کرده است. این تحولات نه تنها ساختارهای دولتی را تحت تأثیر قرار داده، بلکه به‌ویژه در فرآیندهای اجتماعی و تصمیم‌گیری‌های حکومتی، تحولات عمیقی ایجاد کرده است. از این رو، لازم است تا ما به تحولات موجود در مفهوم حکمرانی، نقد مدل‌های سنتی و چالش‌های جدیدی که در برابر سیستم‌های حکومتی قدیمی …

حکمرانی در دنیای امروز مفهومی فراتر از مدیریت دولت‌ها و سازمان‌ها دارد. در واقع، این مفهوم به‌عنوان یکی از مهم‌ترین روندهای معاصر شناخته می‌شود که تأثیر عمیقی بر ساختارهای قدرت و روابط اجتماعی گذاشته است. در گذشته، ساختارهای حکومتی عمدتاً از سیستم‌های بوروکراتیک و سلسله‌مراتبی پیروی می‌کردند، اما امروزه شاهد حرکت به سوی بازارها و شبکه‌ها در سیاستگذاری‌ها هستیم. تغییر …