مدل‌های اجرایی حکمرانی

این یادداشت به تحلیل مفهوم حکمرانی خوب در دنیای معاصر می‌پردازد؛ مفهومی که در واکنش به تحولات اقتصادی، اجتماعی و جهانی شدن شکل گرفته و بر ارزش‌هایی چون کارآمدی، شفافیت، پاسخگویی و مشارکت عمومی تأکید دارد. در این نوشتار، مسیر گذار از دیوان‌سالاری به حکمرانی شبکه‌ای و همیارانه بررسی شده و نقش کنشگران گوناگون در شکل‌گیری حکمرانی مؤثر در دنیای پیچیده کنونی تحلیل می‌شود. همچنین چالش‌هایی مانند نبود پاسخگویی شفاف و دسترسی نابرابر به فرآیندهای مشارکتی مورد واکاوی قرار گرفته است. آینده حکمرانی خوب نیازمند رویکردهایی نوین و سازگار با عدالت اجتماعی و توسعه پایدار است.

این یادداشت به بررسی حکمرانی شبکه‌ای به‌عنوان یک رویکرد نوین در مدیریت عمومی و سیاست‌گذاری می‌پردازد. در این مدل، تعامل و همکاری میان سازمان‌ها و نهادهای مختلف دولتی، خصوصی و غیردولتی برای پاسخ‌گویی به مسائل پیچیده اجتماعی نقش کلیدی دارد. مفاهیمی چون حکمرانی مشارکتی، تحلیل شبکه‌های میان‌سازمانی، و نظریه‌هایی مانند سرمایه اجتماعی و وابستگی به منابع نیز در چارچوب این مدل تحلیل می‌شوند. ضمن اشاره به فرصت‌ها، چالش‌هایی همچون هماهنگی، تفاوت در اهداف سازمانی و اعتماد نیز مطرح شده است. حکمرانی شبکه‌ای با بهره‌گیری از ظرفیت‌های فناوری و ارتباطات، مسیری مؤثر برای افزایش اثربخشی سیاست‌ها ارائه می‌دهد.

مقدمه در دنیای امروز، پیچیدگی‌های فزاینده مسائل اجتماعی و نیاز به پاسخ‌های سریع و هماهنگ به بحران‌ها و چالش‌های جدید، باعث شده است که مدل‌های سنتی حکمرانی دولتی، همچون دولت‌های مرکزی و بوروکراسی‌های متمرکز، به‌طور فزاینده‌ای ناکافی به نظر برسند. این مسائل اغلب نیازمند هماهنگی و همکاری میان چندین بازیگر از بخش‌های مختلف، از جمله دولت، بخش خصوصی و سازمان‌های …

حکمرانی هرمی: ساختار سنتی و اقتدار متمرکز یکی از اولین سبک‌های حکمرانی که به آن اشاره می‌شود، حکمرانی هرمی است. این سبک از حکمرانی با اقتدار متمرکز و ساختاری سلسله‌مراتبی شناخته می‌شود که در آن هر واحد بالادستی، نظارت و هدایت واحدهای پایین‌دستی را بر عهده دارد. این نوع حکمرانی که در بسیاری از سازمان‌ها و دولت‌ها رایج است، به …

مدیریت دولتی نوین الگویی است که از دهه ۱۹۷۰ میلادی تحت تأثیر نئولیبرالیسم شکل گرفت و هدف آن ارتقای کارآیی، شفافیت و پاسخگویی در بخش دولتی از طریق خصوصی‌سازی و استفاده از ابزارهای مدیریتی نوین است. این مدل تأکید دارد که با کاهش نقش دولت در برخی از خدمات عمومی و ایجاد رقابت در بازار، می‌توان به بهبود عملکرد دولتی دست یافت. با این حال، اجرای آن در کشورهای مختلف، به ویژه در کشورهای در حال توسعه، با چالش‌های زیادی مواجه بوده است. منتقدان این مدل بر این باورند که این تغییرات ممکن است منجر به افزایش بوروکراسی، کاهش کیفیت خدمات عمومی و گسترش نابرابری‌ها شود. در این یادداشت، به تحلیل جنبه‌های مثبت و منفی مدیریت دولتی نوین و تأثیرات آن بر ساختار دولت‌ها و خدمات عمومی پرداخته شده است.

تنظیم‌گری به‌عنوان یکی از ارکان اساسی حکمرانی نوین، نقشی کلیدی در تضمین منافع عمومی و ایجاد تعادل در فرآیندهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی ایفا می‌کند. این یادداشت به تحلیل فرآیند تنظیم‌گری، ضرورت‌ها و چالش‌های آن پرداخته و به بررسی مدل‌های جدید و نوآورانه‌ای مانند تنظیم‌گری تعاملی و پسادولت می‌پردازد. همچنین، اهمیت مشارکت مردمی و استفاده از فناوری‌های نوین در بهبود این فرآیند مورد تأکید قرار می‌گیرد. هدف از این تحلیل، روشن ساختن راهکارهایی برای تحقق تنظیم‌گری مؤثر و منطبق با نیازهای جوامع مدرن است.

این یادداشت به بررسی و تحلیل رویکردهای مختلف سیاست‌گذاری عمومی در حکمرانی می‌پردازد. با تمرکز بر مدل‌هایی همچون سیاست‌گذاری مبتنی بر گفتگو، شواهد تجربی، نظریه گروهی و مدل عقلایی، این مقاله چالش‌ها و فرصت‌های هر یک از این رویکردها را بررسی می‌کند. همچنین، به اهمیت ترکیب این رویکردها در شرایط پیچیده و پویای حکمرانی و تأکید بر مشارکت فعال مردم در فرآیند تصمیم‌گیری اشاره دارد. هدف این یادداشت ارائه درک عمیق‌تری از فرآیندهای سیاست‌گذاری و کمک به سیاست‌گذاران در طراحی سیاست‌های مؤثرتر و کارآمدتر است.

در شرایطی که تحولات فناوری اطلاعات و فضای مجازی به سرعت در حال گسترش است و چالش‌های جدیدی را برای حکمرانی ایجاد می‌کند، سازمان تنظیم مقررات رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر در فضای مجازی (ساترا) به عنوان یکی از نمونه‌های موفق در عرصه حکمرانی معرفی شده است. در این میان، حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، ضمن …